PLEXI (płyty akrylowe)

Plexi łączy wysoką przepuszczalność światła z niewielką masą, sztywnością oraz dobrą odpornością na warunki atmosferyczne. Dzięki temu płyty PMMA znajdują zastosowanie w reklamie, wyposażeniu wnętrz, przemyśle, oświetleniu i architekturze.

Bezbarwne PMMA może przepuszczać do około 92% światła widzialnego. Rzeczywista wartość zależy od rodzaju płyty, jej grubości i powierzchni. Materiał jest również znacznie lżejszy od szkła o porównywalnych wymiarach, co ułatwia transport, montaż oraz wykonywanie większych elementów.

Plexi jest stosunkowo sztywna i bardziej odporna na typowe uderzenia niż standardowe szkło. Przy bardzo dużym ryzyku uszkodzeń mechanicznych warto jednak rozważyć PMMA High Impact albo poliwęglan lity.

PMMA dobrze znosi typowe warunki użytkowania, ale nie jest odporne na wszystkie substancje chemiczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy kontakcie z:

• acetonem,

• silnymi rozpuszczalnikami,

• benzyną,

• alkoholem w wysokim stężeniu,

• preparatami zawierającymi amoniak,

• agresywnymi środkami czyszczącymi.

Nieodpowiednia chemia może prowadzić do zmatowienia, odbarwienia albo pękania naprężeniowego. Przed zastosowaniem preparatu należy sprawdzić jego zgodność z konkretnym rodzajem PMMA. W ofercie Tupleks są dostępne płyty wylewane PMMA o zwiększonej odporności chemicznej – płyty Altuglas Essential.

Tak. Płyty PMMA wyróżniają się dobrą odpornością na deszcz, wilgoć, typowe zmiany temperatury i promieniowanie UV. Dlatego plexi wykorzystuje się m.in. w szyldach, kasetonach, oznakowaniu budynków oraz innych elementach zewnętrznych.

Wysokiej jakości PMMA zachowuje właściwości optyczne przez długi czas, jednak trwałość zależy od rodzaju płyty, jakości surowca, intensywności nasłonecznienia, sposobu montażu i pielęgnacji.

Przy projektowaniu elementów zewnętrznych trzeba również uwzględnić rozszerzalność cieplną materiału i pozostawić odpowiednie luzy montażowe.

Płyty PMMA to tworzywo o najlepszej naturalnej ochronie przeciw promieniowaniu UV. Producenci deklarują żywotność płyt bezbarwnych do 10 lat dla płyty ekstrudowanych i nawet 20-30 lat dla płyt wylewanych. Nie oznacza to jednak, że każdemu produktowi można przypisać taki sam okres trwałości.

Wpływ mają m.in.:

• jakość i rodzaj płyty,

• kolor,

• warunki atmosferyczne,

• intensywność promieniowania,

• sposób czyszczenia,

• kontakt z niewłaściwymi środkami chemicznymi.

Jeśli istotny jest konkretny okres gwarancji, należy sprawdzić dokumentację wybranego produktu.

PMMA jest lżejsze od szkła, łatwiejsze w obróbce i daje większą swobodę formowania. Można je ciąć, frezować, giąć i termoformować, a szeroka gama kolorów oraz powierzchni ułatwia dopasowanie materiału do projektu.

Szkło ma natomiast twardszą powierzchnię, lepiej znosi wysoką temperaturę i jest bardziej odporne na zarysowania.

Plexi warto wybrać, gdy ważne są:

• niewielka masa,

• łatwa obróbka,

• możliwość wykonywania niestandardowych kształtów,

• szeroki wybór kolorów i wykończeń,

• dobra jakość optyczna.

Ostateczny wybór powinien uwzględniać warunki użytkowania, obciążenia, temperaturę i wymagania bezpieczeństwa.

Standardowe PMMA jest bardziej podatne na zarysowania niż szkło. Uszkodzenia mogą powstawać podczas transportu, przesuwania płyty po twardym podłożu albo niewłaściwego czyszczenia.

Aby ograniczyć ryzyko rys, warto pozostawić folię ochronną do momentu zakończenia obróbki, stosować miękkie ściereczki i unikać środków ściernych. Drobne zarysowania w niektórych przypadkach można zmniejszyć poprzez odpowiednio dobrane polerowanie.

Standardowe płyty PMMA są materiałem palnym. Dla wybranych produktów może być deklarowana określona klasa reakcji na ogień, np. E według EN 13501-1.

Przewagą płyt wylewanych jest to, iż paląc się nie wydzielają płonących kropli co czyni jest bezpieczniejszymi i wymogi przeciwpożarowe dopuszczają wylewane płyty PMMA do użytkowania w większości typów pomieszczeń.

Tak. Po odpowiednim podgrzaniu PMMA można giąć liniowo oraz formować przestrzennie. Dzięki temu z płyt powstają m.in. stojaki, osłony, obudowy, klosze i elementy ekspozycyjne.

Stosowane są m.in.:

• gięcie liniowe,

• gięcie na gorąco,

• formowanie na kopycie,

• termoformowanie próżniowe,

• formowanie ciśnieniowe.

Temperaturę i czas nagrzewania trzeba dopasować do rodzaju oraz grubości płyty. Zbyt niska temperatura zwiększa ryzyko pękania, natomiast zbyt wysoka może prowadzić do deformacji lub uszkodzenia powierzchni.

Plexi wylewana i ekstrudowana mogą zachowywać się inaczej podczas nagrzewania, dlatego przed większą produkcją warto wykonać próbę.

Tak. PMMA dobrze nadaje się do cięcia laserowego, które pozwala wykonywać precyzyjne formatki, napisy, logotypy, otwory oraz detale o skomplikowanych kształtach. Przy prawidłowo dobranych parametrach możliwe jest uzyskanie estetycznej krawędzi.

Jakość cięcia zależy m.in. od:

• rodzaju i grubości PMMA,

• mocy lasera,

• prędkości cięcia,

• ustawienia ogniskowej,

• rodzaju powierzchni.

Większej uwagi wymagają płyty lustrzane, powlekane i inne warianty specjalistyczne.

Czy plexi można ciąć mechanicznie i frezować?

Płyty PMMA mogą być również obrabiane mechanicznie. Wykorzystuje się do tego m.in. piły tarczowe, wyrzynarki, frezarki CNC i inne narzędzia przeznaczone do tworzyw sztucznych.

Podczas obróbki należy używać ostrych narzędzi, stabilnie podeprzeć płytę oraz ograniczać drgania i przegrzewanie materiału. Zbyt duży docisk może pogorszyć jakość krawędzi lub doprowadzić do uszkodzenia płyty.

Tak. W PMMA można wykonywać otwory, jednak trzeba ograniczyć naprężenia, które mogłyby spowodować pękanie materiału.

Znaczenie mają:

• odpowiednio dobrane wiertło,

• właściwy docisk,

• odległość otworu od krawędzi,

• brak ostrych narożników,

• uwzględnienie rozszerzalności cieplnej.

Otwory montażowe powinny pozwalać płycie na niewielką pracę pod wpływem zmian temperatury. Nie należy również nadmiernie dokręcać elementów mocujących.

PMMA można łączyć specjalistycznymi klejami przeznaczonymi do szkła akrylowego. Odpowiednio wykonane połączenie może być trwałe, estetyczne i mało widoczne.

Na efekt wpływają m.in.:

• rodzaj PMMA,

• przygotowanie i czystość krawędzi,

• dopasowanie elementów,

• właściwy klej,

• temperatura i wilgotność,

• czas utwardzania.

Nieodpowiedni preparat może spowodować zmatowienie powierzchni lub pękanie naprężeniowe.

Do czyszczenia PMMA najlepiej używać wody, łagodnego detergentu oraz miękkiej ściereczki z mikrofibry. Można sięgać również po preparaty przeznaczone bezpośrednio do powierzchni akrylowych.

Należy unikać:

• acetonu i agresywnych rozpuszczalników,

• szorstkich gąbek,

• preparatów ściernych,

• intensywnego przecierania suchej, zapylonej powierzchni.

Właściwa pielęgnacja pozwala ograniczyć ryzyko zarysowań i dłużej zachować estetyczny wygląd płyty.

Plexi występuje nie tylko w klasycznej wersji bezbarwnej. W zależności od zastosowania można wybrać płyty:

• białe,

• czarne,

• opalowe,

• transparentne kolorowe,

• nieprzezroczyste kolorowe,

• fluorescencyjne,

• satynowane,

• fakturowane,

• metalizowane,

• lustrzane.

Największą swobodę kolorystyczną oferują zazwyczaj płyty wylewane. Dla wybranych materiałów może być możliwe przygotowanie koloru według RAL, Pantone albo dostarczonej próbki. Produkcja niestandardowego wariantu zwykle wiąże się z określoną minimalną ilością zamówienia.

Plexi opalowa przepuszcza i rozprasza światło, ograniczając widoczność pojedynczych źródeł LED. Z tego względu jest stosowana m.in. w:

• kasetonach reklamowych,

• plafonach,

• panelach świetlnych,

• kloszach,

• reklamach LED.

Przy wyborze ważne są przepuszczalność światła, stopień jego rozproszenia, grubość płyty oraz odległość od źródła LED.

Plexi satynowana ma matową powierzchnię, która ogranicza refleksy oraz widoczność odcisków palców. Może być matowa z jednej lub obu stron.

Stosuje się ją m.in. w meblach, przegrodach, panelach wnętrzarskich, ekspozytorach, dekoracjach oraz elementach oświetlenia.

Plexi fluorescencyjna kieruje część światła ku krawędziom płyty, tworząc charakterystyczny efekt świecenia. Jest wykorzystywana w ekspozytorach, oznakowaniu, reklamie, dekoracjach i elementach POS.

Efekt jest szczególnie widoczny na odpowiednio obrobionych krawędziach materiału.

Tak. Płyty PMMA High Impact mają zwiększoną odporność na uderzenia w porównaniu ze standardowym PMMA. Mogą być wykorzystywane m.in. do produkcji osłon, obudów, przegród czy elementów narażonych na przypadkowe uszkodzenia.

Jeśli jednak kluczowa jest bardzo wysoka udarność, warto porównać PMMA High Impact z poliwęglanem litym czy płytami PETG

Oprócz standardowych płyt dostępne są materiały o zmodyfikowanych właściwościach estetycznych, optycznych lub technicznych. Mogą to być m.in. płyty:

●     lustrzane i metalizowane,

●     fluorescencyjne,

●     fakturowane i satynowane,

●     o zwiększonej udarności,

●     ograniczające określony zakres UV,

●     przeznaczone do podświetlenia krawędziowego,

●     z dodatkowymi powłokami ochronnymi.

Parametry materiałów specjalistycznych różnią się w zależności od producenta, dlatego przy wyborze należy sprawdzić kartę techniczną konkretnego produktu.

Tak. Bardzo dobra odporność na UV i warunki atmosferyczne pozwala stosować PMMA w szyldach, kasetonach, literach przestrzennych, tablicach oraz oznakowaniu budynków.

Przy większych realizacjach należy uwzględnić obciążenie wiatrem, nagrzewanie powierzchni, rozszerzalność cieplną, grubość materiału oraz sposób jego podparcia.

Plexi może pełnić funkcję przezroczystej osłony w gablotach, ladach, recepcjach, ekspozycjach czy przy wybranych urządzeniach.  

Przy wysokim ryzyku uderzeń, wandalizmu albo odprysków powstających podczas pracy maszyn bardziej odpowiedni może być poliwęglan lity , PETG lub inny materiał o większej udarności

Oba tworzywa mogą być stosowane jako transparentne zamienniki szkła, ale różnią się najważniejszymi właściwościami.

Plexi warto wybrać, gdy liczą się:

●     odporność chemiczna

●     bardzo dobra jakość optyczna,

●     odporność na promieniowanie UV,

●     szeroki wybór kolorów i powierzchni,

●     możliwość polerowania,

●     walory dekoracyjne.

Poliwęglan lepiej sprawdzi się tam, gdzie priorytetem są:

●     bardzo wysoka udarność,

●     odporność na wandalizm,

●     zabezpieczenie przed odpryskami,

●     wysoka odporność mechaniczna.

●     Wymagana jest lepsza klasa palności

●     nie liczy się  odporność chemiczna

●     odporność chemiczna

●     bardzo dobra jakość optyczna,

●     odporność na promieniowanie UV,

●     szeroki wybór kolorów i powierzchni,

●     możliwość polerowania,

●     walory dekoracyjne.

Poliwęglan lepiej sprawdzi się tam, gdzie priorytetem są:

●     bardzo wysoka udarność,

●     odporność na wandalizm,

●     zabezpieczenie przed odpryskami,

●     wysoka odporność mechaniczna.

●     Wymagana jest lepsza klasa palności

●     nie liczy się  odporność chemiczna

PMMA jest termoplastem, który po odpowiednim posegregowaniu i oczyszczeniu może zostać ponownie przetworzony.

Możliwość recyklingu zależy m.in. od rodzaju i koloru płyty, obecności dodatkowych powłok, warstwy lustrzanej, zanieczyszczeń oraz połączenia z innymi materiałami. Przed przekazaniem odpadu należy w miarę możliwości oddzielić folie, mocowania, uszczelki i elementy wykonane z innych tworzyw.

Na rynku dostępne są płyty PMMA z regranulatu – zarówno wylewane jak i ekstrudowane.

W przypadku recyklingu płyt wylewanych, na poziomie surowca mamy do czynienia z pełnym odwróceniem procesu chemicznego (depolimeryzacja) – dzięki czemu płyta wylewana wyprodukowana z odzyskanego surowca ma jakość i właściwości identyczne z produktem dziewiczym.

W przypadku recyklingu płyt ekstrudowanych mamy do czynienia z procesem mechanicznym tak się nawet w przypadku płyt ekstrudowanych z recyklingu używane jest ok 30 % surowca dziewiczego.

Wybór warto rozpocząć od dokładnego określenia zastosowania. Inny materiał będzie odpowiedni na kaseton świetlny, inny na dekorację, a jeszcze inny na osłonę techniczną.

Przed zamówieniem warto określić:

• rodzaj i grubość płyty,

• wymagany format,

• kolor i stopień przezroczystości,

• rodzaj powierzchni,

• zastosowanie wewnętrzne lub zewnętrzne,

• przewidywane obciążenia mechaniczne,

• sposób cięcia, frezowania lub wiercenia,

• potrzebę gięcia i termoformowania,

• sposób klejenia lub zadruku,

• wymagania dotyczące UV i reakcji na ogień.

W bardziej wymagających projektach warto porównać dokumentację techniczną kilku wariantów PMMA i dobrać materiał do rzeczywistych warunków użytkowania.

Tuplex oferuje płyty PMMA przeznaczone do reklamy, architektury, wyposażenia wnętrz, przemysłu i oświetlenia. Dostępne są zarówno płyty ekstrudowane, jak i wylewane oraz materiały o różnych kolorach, grubościach i właściwościach.

Oferta obejmuje m.in.:

●     pleksi bezbarwną, białą, czarną i opalową,

●     płyty kolorowe,

●     warianty satynowane i fakturowane,

●     pleksi fluorescencyjną, metalizowaną i lustrzaną,

●     PMMA o zwiększonej udarności,

●     PMMA o zwiększonej odporności chemicznej

●     Płyty PMMA z recyklingu

●     materiały do podświetleń,

●     płyty odpowiednie do cięcia laserowego i obróbki CNC,

●     materiały przeznaczone do termoformowania,

●     rury, pręty PMMA.

Przy bardziej wymagających realizacjach podstawą wyboru powinna być dokumentacja techniczna konkretnego produktu oraz dokładne określenie późniejszego zastosowania i sposobu obróbki.